Giữa cái nắng gay gắt của mùa hè, khi mặt trời đứng bóng trên đỉnh đầu, hàng nghìn người dân lại cùng nhau đổ ra bãi biển, hòa mình vào làn nước mát trong xanh. Khung cảnh tưởng chừng khó tin ấy lại diễn ra đều đặn mỗi năm một lần vào đúng 12 giờ trưa ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch – Tết Đoan Ngọ.

Đây là một phong tục dân gian đặc sắc đã được người dân vùng duyên hải lưu truyền qua nhiều thế hệ. Theo quan niệm dân gian, nước biển vào giờ chính Ngọ của ngày Tết Đoan Ngọ mang nguồn năng lượng tinh khiết của đất trời, có thể cuốn trôi những điều không may mắn, bệnh tật, phiền muộn, đồng thời đem lại sức khỏe, bình an và may mắn cho người tắm.

Dưới cái nắng như đổ lửa của miền Trung, từng dòng người nối nhau xuống biển. Người lớn tuổi lặng lẽ ngâm mình trong làn nước mát, cầu mong sức khỏe dồi dào; thanh niên, trẻ em vui đùa cùng sóng biển trong tiếng cười rộn rã. Nhiều người còn mang theo các loại lá cây dân gian hoặc dùng cát biển chà xát lên cơ thể với niềm tin rằng muối biển, cát biển sẽ giúp "gột rửa" những điều xui rủi, đón nhận những điều tốt đẹp trong năm.

Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, phong tục này còn tạo nên một bức tranh sinh hoạt cộng đồng đầy màu sắc. Trên bãi biển, mọi khoảng cách dường như được xóa nhòa khi hàng nghìn người cùng chia sẻ một niềm tin và một mong ước chung về cuộc sống bình an, khỏe mạnh. Đây cũng là dịp để các thành viên trong gia đình quây quần, cùng nhau tận hưởng không khí lễ hội đặc biệt giữa thiên nhiên biển cả.

Những năm gần đây, tục tắm biển giờ Ngọ ngày Tết Đoan Ngọ không chỉ thu hút người dân địa phương mà còn hấp dẫn đông đảo du khách. Nhiều người đã lựa chọn đến Tuy Hòa và các vùng ven biển Phú Yên, đông Đắk Lắk đúng dịp này để tận mắt chứng kiến và trải nghiệm nét văn hóa dân gian độc đáo hiếm có. Hình ảnh hàng nghìn người cùng xuống biển giữa trưa nắng đã trở thành một trong những khoảnh khắc ấn tượng nhất của mùa lễ hội Đoan Ngọ nơi đây.

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, tục tắm biển ngày Đoan Ngọ là một nét sinh hoạt truyền thống của cư dân vùng biển miền Trung, phản ánh niềm tin vào sự giao hòa giữa con người với thiên nhiên. Dù chưa có cơ sở khoa học chứng minh khả năng "trừ bệnh" hay "xả xui", phong tục này vẫn được gìn giữ như một di sản văn hóa tinh thần, thể hiện khát vọng về sức khỏe, hạnh phúc và những điều tốt đẹp trong cuộc sống.

Không riêng Tuy Hòa, nhiều địa phương ven biển thuộc khu vực phía Đông Đắk Lắk và các tỉnh duyên hải miền Trung như Gia Lai, Quảng Ngãi, Khánh Hòa vẫn duy trì phong tục tắm biển vào giờ Ngọ ngày Tết Đoan Ngọ. Trải qua bao biến đổi của thời gian, nét đẹp văn hóa ấy vẫn được lưu giữ như một phần ký ức và bản sắc của cộng đồng cư dân miền biển Việt Nam.