Cây Cộng – Cây Di sản Việt Nam giữa lòng Vân Hòa

Ngay cạnh ngã 3 Vân Hòa, một cây Cộng cổ thụ với tuổi đời hơn 300 năm vẫn sừng sững qua bao thế hệ. Không chỉ mang giá trị đặc biệt về sinh học, cây Cộng còn gắn với những câu chuyện về quá trình khai phá, lập làng và đời sống tinh thần của cộng đồng cư dân nơi đây.

Cây Cộng, hay còn gọi là Cây Sui, tọa lạc tại ngã 3 Vân Hòa, xã Vân Hòa, tỉnh Đắk Lắk, trước kia là xã Sơn Long, huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên. Cây có chu vi gốc khoảng 11 m, đường kính thân khoảng 1,2 m tại độ cao 1,3 m; hệ rễ lớn nhô lên mặt đất, thân cây thẳng và hiện vẫn sinh trưởng tốt.

Theo lời kể của các bậc cao niên trong làng, trong suốt hàng trăm năm khai hoang, lập nghiệp, người dân đã giữ lại cây Cộng như một phần của không gian làng quê. Đây là loài cây rừng tự nhiên quý hiếm, từng được người xưa tận dụng nhựa cây để phục vụ việc chế tạo tên săn bắn. Qua thời gian, cây không chỉ trở thành một phần của cảnh quan mà còn gắn với đời sống tín ngưỡng của người dân địa phương.

Đặc biệt, dưới gốc cây Cộng từng có một miếu thờ Thiên Y A Na. Dù công trình đã không còn nguyên vẹn do những biến động của thời gian và chiến tranh, không gian dưới gốc cây vẫn lưu giữ dấu ấn tín ngưỡng và những câu chuyện được người dân truyền lại qua nhiều thế hệ. Chính sự đan xen giữa thiên nhiên, lịch sử và đời sống tâm linh đã tạo nên nét riêng cho cây cổ thụ giữa khu dân cư Vân Hòa.

Mới đây, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam đã công nhận cây Cộng tại thôn Vân Hòa và 3 cây Đỏ tại thôn Lương Sơn là Cây Di sản Việt Nam.

Việc có thêm 4 cây cổ thụ được công nhận là "Cây Di sản Việt Nam" không chỉ ghi nhận giá trị về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học mà còn góp phần khẳng định những giá trị văn hóa gắn liền với cảnh quan làng quê. Đây cũng là dịp để cộng đồng nâng cao ý thức gìn giữ cây xanh, bảo vệ những “di sản sống” của quê hương, đồng thời giới thiệu đến du khách gần xa một Vân Hòa giàu bản sắc, nơi những câu chuyện về thiên nhiên, lịch sử và con người vẫn được lưu giữ qua những thân cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi.