Nằm bên bờ biển phường Hòa Hiệp, Làng Lò là một trong những làng biển hiếm hoi vẫn còn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ và nhịp sống chậm rãi của miền duyên hải Nam Trung Bộ. Không ồn ào, không hào nhoáng, Làng Lò chinh phục du khách bằng sự mộc mạc, chân thành và những câu chuyện đời sống gắn liền với biển cả.

Làng Lò gồm 3 khu phố Phú Thọ 1, 2 và 3, tương ứng với Làng lò 1, 2 và 3, phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk, trước kia là phường Hòa Hiệp Trung, thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên. Hiện nay, Làng Lò có khoảng 1.500 hộ dân sinh sống, phần lớn dựa vào ngư nghiệp và kinh doanh dịch vụ. Tên gọi “Làng Lò” bắt nguồn từ một nghề truyền thống từng gắn bó mật thiết với cuộc sống nơi đây: nghề hấp – sấy cá bằng lò thủ công.

Ngày trước, khi chưa có đá lạnh hay kho đông bảo quản, cá sau khi đánh bắt về không thể tiêu thụ ngay. Người dân phải xây những chiếc lò hấp cá bằng gạch, bên ngoài trét bùn trộn rơm để giữ nhiệt. Thường 3–4 gia đình góp chung một lò, cá được trộn muối hột rồi đưa vào hấp, sấy để bảo quản lâu ngày. Những chiếc lò ấy không chỉ là công cụ mưu sinh, mà còn là ký ức tập thể, góp phần tạo nên cái tên thân thương của ngôi làng ven biển này.

Từ một làng biển sống chủ yếu bằng nghề đánh bắt, Làng Lò đang dần chuyển mình theo hướng du lịch cộng đồng. Dạo bước trong Làng Lò hôm nay, bạn sẽ bắt gặp những con hẻm nhỏ sạch sẽ, xen kẽ giữa những ngôi nhà cổ có tuổi đời hơn nữa thế kỷ, là những ngôi nhà lầu kiểu cách và những homestay nhỏ xinh, đầy đủ tiện nghi. Ngư dân nơi đây đang từng bước thích nghi với vai trò mới: vừa làm biển, vừa làm du lịch. Du khách đến Làng Lò không chỉ để tắm biển, mà còn để ở cùng người dân, ăn hải sản tươi, nghe kể chuyện làng, cảm nhận một Phú Yên rất khác – đời thường, gần gũi và thật.

Người dân Làng Lò sống chân chất, hiền hòa. Buổi sáng là nhịp tàu thuyền vào bờ, tấp nập tôm cá, chiều về là cảnh vá lưới, trẻ con nô đùa trên bãi cát, tắm biển. Biển Làng Lò thoáng, sạch, ít người, thích hợp để tản bộ, ngắm bình minh, chụp ảnh hoặc đơn giản là ngồi lặng yên nghe biển kể chuyện. Đây cũng là không gian lý tưởng cho những ai tìm kiếm sự bình yên, tránh xa nhịp sống gấp gáp thường ngày. Đặc biệt, nếu bạn đến với Làng lò vào những ngày tháng 5 và tháng 6 âm lịch, sẽ có cơ hội hòa mình vào Lễ hội cầu ngư, Hát lăng, Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Cả 3 làng Lò đều tổ chức riêng và không trùng lập, nên thời gian sẽ kéo dài tới tận 3 tuần.

Du khách đến Làng Lò không chỉ vì biển đẹp, vì đồ ăn ngon rẻ, mà vì làng đẹp theo đúng nghĩa của sự sống thật – chân thành, lặng lẽ và đầy cảm xúc. Mọi thứ diễn ra tự nhiên, không sắp đặt – chính điều đó lại tạo nên sức hút rất riêng cho ngôi làng.